Su Tesisatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Su Tesisatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Su Tesisatı

Su tesisatı, temiz suyun kaynaktan çıkmasının ardından su borularının binaya döşenmesiyle kullanıma hazır hale gelmesi ve kullanıldıktan sonra yani atık su meydana gelmesiyle arıtılarak doğaya geri gönderilmesi aşamalarının tümüdür.

Su Tesisatı Nedir?

Su tesisatı genel olarak temiz su tesisatını ifade etmek için kullanılsa da tanım olarak temiz ve pis su tesisatını da içine alan bir ifadedir. Su tesisatı yerine sıhhi tesisat ifadesi daha doğru bir tanım olacaktır ama hem son kullanıcılar hem de bu işi yapan ustalar ve firmalar su tesisatı tanımını kullanmayı tercih etmektedir.

Yukarıdaki ifadeye göre su tesisatı olarak biz burada temiz su tesisatının tanımını yapacağız

Temiz su tesisatı; evlerde iş yerlerinde kullanım suyunu, kullanma yerlerine kadar ileten boru ağıdır. Daha doğru tabirle borulardan ve ekleme parçalarından oluşan sistemdir.

Şehir şebekesi ile binadaki sayaç arasında kalan kısım dış temiz su tesisatı, temiz suyu katlara dağıtan kolonlar ile kolonlardaki suyu kullanma yerlerine götüren bağlantı boruları da iç temiz su tesisatı olarak adlandırılır.

Temiz Su Tesisatında Boruların Döşenmesi

Dairelerde temiz su boruları, zorunlu hâller dışında genellikle sıva altı döşenir. Bu sayede su borularının terlemesini önlemiş oluruz. Bina içinde katlara çıkan kolon boruları ise sıva üstü döşenir. Bunun nedeni ise, o ilin resmi su ve kanalizasyon idaresinin şartnamesidir. Kaçak su kullanımının önünü almak için böyle bir yol izlenmekte. Ayrıca bu uygulama, ana hat üzerinde oluşabilecek muhtemel sorunlarda da müdahale etmeyi kolaylaştırmaktadır. Tesisata başlamadan önce yapılacak işin planlaması yapılır. Boruların geçeceği yerler marker kalem ile işaretlenir. Kırmaya başlamadan önce zarar verilebilecek tesisat olup olmadığı kontrol edilir.

Temiz su tesisatının yapım aşamasının iyi düzenlenip planlanması hem işçilik hem de malzeme tasarrufu sağlar. Temiz su tesisatı boruları mutlaka duvardan döşenmelidir. Zeminde döşenecek boruların arızası durumunda değiştirilmesi ya da arızanın giderilmesi oldukça zordur. Sıcak su tesisatı için soğuk su tesisatı döşendikten sonra sıcak suyun gidecek olduğu yerler işaretlenir, ısıtıcı çıkışından itibaren sırasıyla döşenir. Sıcak su borusu, soğuk su borusunun üst tarafından geçecek şekilde döşenmelidir. Sıcak su ağızları, daima solda olacak şekilde bırakılmalıdır.

Soğuk su tesisatında duvar içinde olan borulara izolasyon yapılmalı ki, terlemeye karşı önlem alınıp, borular uzun ömürlü olsun. Birbirinin üzerine gelen yatay borularda suyun alttaki borulara zarar vermemesi için soğuk su borusu en altta olmalıdır. Hidrofor ve su saatinden sonra bir basınç regülatörü konulmasında yarar vardır. Bu sayede basınç sabit kalacak ve gereksiz su harcamasının önüne geçilecektir. Her daire bağımsız olarak sistemden ayrılabilmelidir. Sıcak kullanma suyu tesisatı da soğuk su sisteminden bağımsız olmalıdır. Birbirine paralel kat dağıtımında borular banyo ve mutfak duvarlarına konmalıdır.

Çelik Borularla Su Tesisatı Yapımı

Galvanizli demir boru ve ekleme parçaları ile yapılır. Boru, uygun yöntemlerden biriyle, genelde de diş açma sureti ile birleştirilir. Bu borulara hiçbir zaman eğme, bükme ve kaynak gibi sıcak işlem uygulanmaz. Aksi halde galvaniz boru kaplaması özelliğini kaybederek borunun korozyona uğramasına neden olur. Borunun açılan dişi üstüne sızdırmazlık elemanı sarılır. Sızdırmazlık elemanı olarak keten ve teflon bant kullanılır. En kullanışlı olan kendirdir. Teflon bant ise silikon esaslı bir maddedir. Özellikle batarya, musluk, vana, uzatma parçası gibi krom nikel kaplı malzemelerde kullanılması tercih edilir.

Bakır Borularla Tesisatın Döşenmesi

Bakır borular Türkiye’de daha çok küçük tesislerde kullanılır. Çelik borulara göre daha pahalıdır. Fakat daha hafif, montajları kolay ve korozyona dayanıklıdır. Bakır borular sert ve yumuşak olabilir. 22 mm çapa kadar bakır boruların yumuşak cinsleri kangal olarak bulunabilir. Daha büyük çaptakiler sadece boy boru olarak bulunur. Bakır boruların et kalınlıkları azdır. Bu nedenle bakır borular dişli bağlantıya uygun değildir. Bakır borular lehimli, havşalı, yüksüklü veya kordonlu olarak birleştirilir. Temiz su tesisatlarındaki birleştirmelerde bu dört yöntem kullanılır

Plastik Borularla Tesisatın Döşenmesi

Temiz su tesisatında kullanılan polipropilen esaslı plastik borular termosetting plastik özelliği taşır. Bu nedenle ısıl işlem yapılarak birleştirilir. Borunun 260 ~ 270 C°  kadar ısıtılması, kolay şekil alarak aynı cins plastikle yapışma özelliğini kazandırır. Bu borulardan ülkemizde ağırlıklı olarak ppr-c olarak tabir edilen polipropilen random co-polimer borular kullanılır,  ppb-c olarak adlandırılan polipropilen block co-polimer borular biraz daha yumuşaktır, ancak daha iyi darbe direncine sahiptir. Ayrıca polipropilen random co-polimer borulardan daha güçlü ve daha dayanıklıdır. Ppr-c borular bina iç tesisatlarında kullanılmakla beraber ağır yük altında çalışması beklenen büyük çaplarda ve yeraltı şebekelerinde tercih edilmezler.

Temiz Su Tesisatı Armatür Ölçüleri Nedir?

Temiz su tesisatı işçiliği yapılırken su armatürlerinin ağızlarının yerden yüksekliğinin bilinmesi gerekir. Aşağıda son yer döşemesinden olması gereken net ölçüler verilmiştir.

Taharet musluğu: 15 cm

Bas musluk: 105~110 cm

Lavabo: 110 cm

Banyo küveti: 75 cm

Ayaklı lavabo: 50~55 cm

Klozet: 40 cm

Pisuvar: 80 cm

Şofben, termosifon: 110 cm

Çamaşır makinesi: 60 cm

Eviye: 110 cm

Bulaşık makinesi: 60 cm

Isıtıcı: 110~120 cm

Pis Su Tesisatı

Çatı, avlu, dam, balkon gibi yüzeylere düşen yağmur suyu dâhil çeşitli sarf yerlerinden gelen atık suları, tuvalet ve banyolardaki pislikleri şehir kanalizasyonuna veya çürütme tesislerine ileten boru ağına bina pis su tesisatı denir.

Pis su tesisatı imalatının nasıl yapıldığı bina içinde yaşayanların konforunu, güvenliğini hatta sağlıklarını doğrudan etkiler. Bina ömrü pis, atık su tesisatının düzgün imal edilip edilmemesi ile de ilgilidir. Bina içlerindeki pis su tesisatı belli normlara göre yapılmalıdır. Aşağıda bu normlar ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Daha detaylı montaj kuralları için linke tıklayarak sıhhi tesisat başlıklı yazımızı okuyabilir, yapılırken dikkat edilmesi gerekenler hakkında daha çok bilgi edinebilirsiniz.

Kattaki atık su borularının mümkün olduğu kadar kısa olmasına

Boruların suyun akışını kolaylaştıracak şekilde birleştirilmesine

Düşeyden yataya geçen borularda birleşme yerlerinde yay dirsek veya iki açık dirsek kullanılmasına

Bina alt toplamasının bina dışına en kısa yoldan çıkarılmasına

Her atık su kolonun erişimi kolay en alt noktasına bir temizleme kapağı konulmasına

Yatay borularda eğimin %1 verilmesine. (Burası önemlidir! Bilgi föylerinde, kitaplarda genellikle %2 olarak belirtilmesine rağmen bilinenin aksine %1 eğim seçmek daha isabetlidir. Eğimin %1 den fazla olması atık su borusu içindeki akışkanın katı atıklardan daha hızlı yol almasına bu sebeple de katı atıkları boru içinde yüzdürücek akışkan kalmaması sebebi ile borunun daha çabuk tıkanmasına neden olur)

Zemin üzerinde döşenen atık su borularının ve sıhhi tesisat malzemelerinin alt ve yanlarının ince kumla beslenerek sert cisimlerden korunmasına

Her pis su kolonun çapı değişmeden mutlaka çatı üzerine kadar çıkartılmasına, üzerine şapka takılarak havalık yapılmasına

Atık su boru çıkışlarının (tuvalet taşı, lavabo, duş gideri vs.) döşeme ve duvara bağlanacak sıhhi tesisat malzemesinin cins ve özelliğine uygun ölçülerde bırakılmasına

Atık su çıkışlarının içine inşaat pisliği, harç ve sair maddelerin girmesini önlemek için düzgün şekilde kapatılmasına

Atık su tesisatında kullanılan PVC-u boruların ve ekleme parçalarının birbirlerine eklenmesinde mutlaka uygun contalar kullanılmalı ve sızdırmazlık sağlanmasına dikkat edilmelidir.